|
Bunları Biliyor musunuz ?
LPG NEDİR?
LPG (Likit Petrol Gazları) doğal olarak yer altı gaz birikimlerinden
sağlanabildiği gibi petrolün damıtılmasından ve parçalanmasından
elde edilebilir. Basınç altında sıvılaştırılan propan, bütan ve bu
gazların oluşturduğu hidrokarbon karışımlarından elde edilir.
LPG’YE GENEL BAKIŞ
LPG basınç uygulanarak sıvılaştırıldığında hacmi önemli ölçüde
azalır. Bu özelliğinden faydalanarak istasyonlar aracılığı ile
araçlara monte edilen tanklara aktarımı yapılır. Kullanım esnasında
sıcak ile teması sağlanarak gaz haline dönüştürülerek silindirlerde
yanma sağlanır.
Günümüzde bir çok otomobil üreticisi firmalar hem benzin hem de LPG
yakıtı ile çalışan araçlar imal etmektedir. Bunun yanı sıra benzin
ile çalışan araçlara otogaz sistemi takılabilmektedir. LPG dönüşümü
yapılmasını istediğiniz araçlara ECER 67 01 normlarına uygun LPG
dönüşüm sistemleri montajı yetkili servislerimizde, uzman personel
tarafından monte edilmektedir.
Son yıllarda basında yer alan LPG li araçların patlama ve yanmaları
ile ilgili olarak gelişmeler yansımıştır. LPG dönüşü yapan yetkili
firmalara bu yayınlar ilk başta zarar vermiş gibi gözükse de daha
sonradan gelen uygulamalar sayesinde araç sahiplerinin ve montaj
atölyelerinin menfaatine seyir almıştır. Her şeyden önce denetimler
makine mühendisleri odasına verilerek yetkisiz montaj atölyelerinin
önü kesilmiştir, aynı zamanda haksız rekabet ortadan kaldırılmıştır.
En önemlisi de Avrupa Standartları yani ECER 67 01 uygulaması
yürürlüğe girmiştir. Daha önceden uygulamada olan ECER 67 00 emniyet
açısından daha yetersiz kalmakla beraber teknolojik olarak da
yetersiz gelmekteydi. Şu anki uygulama (ECER 67 01) tamamen emniyet
ve teknolojik donanıma sahip ürünlerden oluşmaktadır.
EMNİYET
LPG tanklarının üzerine bağlanan multivalve (şamandıra) tanktaki
sıvı LPG seviyesini ve LPG giriş-çıkışlarını kontrol eden çoklu
kontrol ünitesinin yanı sıra yeni uygulamalarda ilave bir valf daha
konulmuştur. Multivalf üzerinde tanka giren ve çıkan gazın iletim
hatlarını açıp kapatmak için bir adet el ile kumanda edilen bir vana
mevcuttur. Bu vanalar bakım, kaza ve yangın anında LPG giriş ve
çıkışını kapatmaya yarar. Multivalf üzerinde yer alan aşırı akış
vanasına ilaveten yeni uygulama ile gelen bobinli valf sayesinde
araca arkadan çarpma ve iletim borularının kopma ya da kırılması
halinde her ikisi birden devreye girerek sistemi otomatik olarak
kilitler. Bundan sonra tanktan gaz çıkışı tamamen kesilir. Buda
otomobil kullanıcılarının EMNİYETİNİ sağlar.
Otogazlar için kullanılan yakıt tankları normal yakıt tanklarına
oranla darbe ve yüksek ısıya karşı çok daha dayanıklı özel saclardan
imal edilmektedir. Otomatik gaz kesiciler sayesinde hiçbir sızıntıya
sebebiyet vermez. Normal gaz basıncının dokuz katı basınca üretimi
yapıldığı için güvenli ve emniyetlidir.
Otogaz tankları üretim aşamasından sonra kaynak yerlerinin röntgeni
çekilir ve testlere tabi tutulur. Fabrikadan çıkmadan önce 30 bar
ile 105 bar arasında patlama, açılma, yarılma testinden geçirilerek
tüketiciye bayiler ve montajcılar aracılığı ile ulaştırılır.
NEDEN OTO GAZ?
LPG alternatif yakıt sistemleri montajı yapılan araçların
motorlarının zarar verdiği halk arasında söylenmektedir.
Aksine, LPG kullanılan motorlarda motor ömrü uzadığı kanıtlanmış bir
gerçektir. Sebebine gelince LPG araçlarda silindirlere gönderilen
gazın yanması neticesinde motorda asit ve karbon bırakmadığından
aracın motor yağının korunmasını sağlar. Bilindiği üzere kötü
yağlama silindirlerdeki aşıntıyı hızlandırır, bu bağlamda temiz
kalan motor yağı araç silindir ve gömleklerinin zarar görmesini
engeller.
Ayrıca LPG benzine oranla daha yüksek oktana sahip olduğundan
motordaki yanma daha düzenli olur ve verim artar, rolanti
çalışmaları daha düzenli hale gelir. Montajı yapılan araçlar hem
benzin hem de gazla çalışır hale gelir. Bu araçların gazdan benzine,
benzinden gaza geçişi araç içinde monte edilen kontrol düğmesi ile
mümkün olduğu gibi belirlenen devirde geçmesi de mümkündür. Yeni
teknoloji ile sisteme dahil edilen ısı sensorları sayesinde sistem
istenilen ısıya ulaştığında otomatik olarak benzini kesip gaza
geçebilir hale getirilmiştir.
SEQUENTIAL SİSTEM NEDİR?
Sırayı takip eden sıralı anlamına gelir. Otomobil üreticileri 1996
yılından sonraki ürettikleri araçlarda yakıt sistemini sıralı olarak
üretmişlerdir. Bunun açıklaması şöyle yapılabilir. Enjeksiyonlu
araçlarda yakıt sistemini kontrol eden bir elektronik kontrol
ünitesi mevcuttur. Bu elektronik kontrol ünitesi yani ECU (halk
arasında beyin) aracın yakıt verilerini alır, silindirlerdeki
yanmayı sağlar. Buda enjektörlerin ne zaman ve ne aralıklarla açılıp
kapanacağının sinyallerini vererek yapar. 1996 yılından önce
enjeksiyonlu araçların enjektörleri hepsi birden açarak yakıt
püskürtmesi yapmakta idi. Günümüzde ise enjektörler ihtiyaç oranında
ECU den aldığı sinyaller doğrultusunda tek tek açarak yanma
hücresini doldurur ve tam yanmayı sağlar. Tek tek olan sistemlere
sıralı denir.
Teknolojik gelişmeler ve otomobil üreticilerinin bu çalışmalarından
sonra LPG dönüşüm kiti üreticileri de bu alanda çok büyük atılımlar
yapmıştır. Dönüşüm kitlerini sıralı olarak çalıştırır hale
getirmişlerdir.
Sıralı olarak çalışan otogaz sistemlerinin genel adı da SEQUENTIAL
buradan gelir.
ENJEKSİYONLU ARAÇLARDA SEQUENTIAL
SİSTEMLERİNİN UYGULANMASI
Gelişen teknoloji ile birlikte günümüzde enjeksiyonlu araçların
otogaz dönüşüm montajı yapılabilir hale gelmiştir.
Sıralı sistem montajında araç üzerine bağlanan ekipmanlar sırasıyla
şöyledir.
Enjektör
Map Sensörü
Regülatör
Dağıtıcı rail
Gaz valfi
Multivalve (Şamandıra)
Tank
ECU (Elektronik Kontrol Ünitesi)
Sistemde araç üzerinde bulunan benzin enjektörlerinin hemen yanına
gaz enjektörleri monte edilir. Araç üzerinde var olan ECU
(Elektronik Kontrol Ünitesi) sünün çıkış verilerini alabilmek için
araca yeni bir gaz ECU sü bağlanır. Bağladığımız gaz ECU sü
sayesinde aracın çalışma verileri bir bilgisayara aktarılır. Daha
sonra sistemi devreye sokabilmek için bir kalibrasyon yapılır. Bu
kalibrasyon neticesinde aracın gazla çalışır duruma gelmesi
sağlanır. bu sayede aracın rölanti modunda ayarları yani
enjektörlerin açma kapama milisaniyeleri düzenlenerek
silindirlerdeki tam yanma sağlanır. daha sonra yol kalibrasyonu yani
araç 2000, 3000, 4000 devirlerdeki yanma oranları ayarlanarak monta
edilen sistemin adaptasyonu sağlanmış olur.
Sıralı enjeksiyonlu sistemlerde en önemli parça enjektörlerdir.
Firmamız bünyesinde 7 farklı İtalyan markasının yanı sıra yerli
ürünlerimizde bulunmaktadır. Sequential sistemlerinin
enjektörlerinin arıza yapmaması için filtrelerinin 10.000 - 15.000
km değişimi şarttır. Bunun yanı sıra filtresi olmayan “Romano” marka
üründe enjektör yapısı itibari ile kirli gaz tutmaz bu üründe 20.000
km de bir enjektör temizliği mümkündür.
Sequential (sıralı) sistemlerde monte edilen map yani basınçölçer
sayesinde aracın gazı bitince veya basınç düştüğünde (gaz kaçağı
vb.) otomatik olarak araç benzine geçer. Sistem montaj esnasında
takılmış olan ısı sensörlerinden ısıyı alması ile otomatik olarak
gaza geçiş yapar.
Örneğin aracınızı sabah çalıştırdınız, yola çıktınız 400-500 metre
gittikten sonra araç 28 °C ısıya ulaştığı anda ısı sensörü aracılığı
ile ısıyı algılar ve otomatik olarak gaza geçiş yapar. Aracınız ile
ulaşmak istediğiniz yere ulaştınız stop ettiniz aracı tekrar
çalıştırdığınız da aracınız yine benzin ile çalışır. Motorunuzdaki
ısıyı algılayana kadar (ısı sensörleri sayesinde) 15-20 saniyede
araç benzinle çalışır, algıladığı anda haza geçer. Ayrıntılı bilgi
için 0212 481 1880-115 dahili aranabilir.
AVRUPA’DA LPG’Lİ ARAÇLAR VE KONUMU
Sequential sistemlerinin çıkışı ile birlikte Avrupa’da LPG dönüşümü
çok hızlı olarak yayılmaktadır. Ekonomik anlamda iyi olan ülkeler
dahil olmak üzere tüm ülkelerde çok yoğun bir şekilde montaj
yapılmaktadır. Türkiye gibi bir çok ülke kendi sistemini (Sıralı
Sequential Gaz Sistemi) üretmeye başlamıştır.
Sıralı sistemlerle ilgili, ülkemizde olduğu gibi bir çok ülkede de
yoğun talepler söz konusudur. 1995-2000 yılları arasında olduğu gibi
2006-2007 yılları arasında sektörde ürün sıkıntısı oluşmasına kesin
gözüyle bakılmaktadır. Şuanda üretici firmalar üretim bantlarını ve
üretim kapasitelerini arttırmak üzere çalışmalara yön vermişlerdir.
LPG GÜVENLİĞİ
Acil durumlarda 7 gün 24 saat 0532 230 08 68 Fethin Yücel – 0532 789
5969 , Nuri Yüksekel – 0536 844 98 61 , Tugay Yılmaz – 0536 844 9861
konusunda uzman yetkili arkadaşlardan yardım talebinde
bulunabilirsiniz.
Acil Durumlarda Yapmanız Gerekenler:
• Bagaj içerisinde montajı yapılan tankın havalandırma kapağı
açılarak manüel olan kapama valf ini saat yönünde sıkınız.
• Aracın kutup başını sökünüz.
• Aracınız içinde kesinlikle oturmayınız.
• Uzun süre LPG teneffüsü çeşitli reaksiyonlar gösterir. (Öksürme,
boğazda yanma, baş ağrısı, karın ağrısı, mide bulantısı, kusma gibi)
• Gaz sızıntısı hissedildiği anda araç muhakkak stop edilmelidir.
UNUTULMAMALIDIR Kİ UCUZ ATLATILAN HER KAZA
BÜYÜK KAZALARIN OLABİLECEĞİNİN HABERCİSİDİR. DOLAYISIYLA KÜÇÜK
KAZALARA MEYDAN VERMEMEK İÇİN DİKKATLİ VE TEDBİRLİ OLMALIYIZ.
OTOGAZLARIN KULLANIMI İLE ÇEVRE BİLİNCİ
LPG otogaz yanma verimliliği ve çevreye yaydığı emisyonların azlığı
nedeniyle çevre dostudur. İçerisindeki kükürt oranının azlığı ile
büyük bir avantaj sağlar. Otolarda egzozdan çıkan gaz miktarı
benzine oranla çok az denecek kadardır. Buda bizler için solunacak
daha temiz bir hava ve yeşil bir ortam demektir. LPG dünyanın bir
çok gelişmiş ülkesinde çevreci özelliği ve artı avantajları baz
alınarak ticari ve özel araçlarda kullanılmaktadır.
Çevre bilincinin ileri düzeyde olduğu ülkelerde otogaz kullanımı
özel fiyat politikaları, vergi indirimleri ve vergi iadesi gibi
yöntemlerle teşvik edilmektedir.
Ülkemizde de uygulanan benzeri teşviklerle otogaz kullanımı benzine
oranla daha ekonomik ve çevreci hale getirilmektedir.
Unutulmamalıdır ki Otogaz yüksek oktan sayısına sahip olduğundan
motordaki yanma düzenli gerçekleşir. Bu özelliği onu çevreci kılar.
|
